Nesta cova atoparás un territorio rebelde e libre de impostos. Para entrar non se piden referencias nin curriculum; non hai que pagar peaxe; non se precisa traxe de etiqueta nin gravata. Somentes un espírito aberto e tolerante.
Pasa, non te quedes na porta.
Aquí y ahora “pido la paz y la palabra” para esa maltratada tierra, que las ventanas no se abran al vacío de los B-52 incendiando la noche infinita del Islam; que un gesto o un grito puedan parar la metralla, la antigua agonía de tanta sabia humana derramada, tanta locura apoderándose de un laberinto de arena tanto desierto en algunos corazones; que en el cielo de Oriente los pájaros no acaben siendo extranjeros entre dos odios de misiles Skud y Patriot; que haya un oasis para los sueños de los niños, y un pedazo de tierra sin dictadores ni sicarios, ni zonas ocupadas, ni asentamientos ilegales, ni jóvenes suicidas, ni ejércitos invasores , ni ángeles de la guarda norteamericanos, y un poco de ternura y un mucho de esperanza y que todos tengan un camino libre y con futuro.
Esto escribino no 93. Daquela eran tempos difíciles para esa zona, pero as conversas e certo grado de entendemento entre Isaac Rabin e Arafat aportaban algunhas doses de esperanza. O asasinato de Rabin a mans do extremista Igal Amir fixo que ese principio de acordo se esborrallara. Agora 16 anos despois case nada cambiou. Distintos actores representan o mesmo papel nesta película abocada o desastre e a desolación. E no horizonte o único que se albisca e a resignación do fracaso.
Hoxe atopei esto na caixa do correo, é a segunda vez que mo deixan. Moi bo, seica, este Maestro Cisse, e cunha garantía de 100% que nos tempos que corren é todo un luxo. Agora ben, este tipo é un perigo público: ¡co traballiño que custa as veces desfacernos dela e ven este elemento e dí nos recupera a parella en 3 días! ¡¡Arre demo!!
Rafael Alberti (16 diciembre de 1902 - 28 octubre de 1999)
SI MI VOZ MURIERA EN TIERRA Si mi voz muriera en tierra, llevadla al nivel del mar y dejadla en la ribera.
Llevadla al nivel del mar y nombradla capitana de un blanco bajel de guerra.
¡Oh, mi voz condecorada con la insignia marinera: sobre el corazón un ancla y sobre el ancla una estrella y sobre la estrella el viento y sobre el viento la vela! (Marinero en tierra, 1925)
LOS ANGELES COLEGIALES Ninguno comprendíamos el secreto nocturno de las pizarras ni por qué la esfera armilar se exaltaba tan sola cuando la mirábamos. Solo sabíamos que una circunferencia puede no ser redonda y que un eclipse de luna equivoca a las flores y adelanta el reloj de los pájaros.
Ninguno comprendíamos nada: ni por qué nuestros dedos eran de tinta china y la tarde cerraba compases para al alba abrir libros. Solo sabíamos que una recta, si quiere, puede ser curva o quebrada y que las estrellas errantes son niños que ignoran la aritmética. (Sobre los ángeles, 1929)
Co paso do tempo un acaba por aprender certas cousas. A saber: Que “lo bueno de los años es que curan heridas, lo malo de los besos es que crean adicción”, Joaquín Sabina dixit. Que “solo se tiene la salud que se malogra y el dinero que se gasta”, Jose Luís Alvite. Que “os que non temos plans para o futuro non nos veremos sorprendidos o día que o futuro non teña plans para nós”, Carlos G. Reigosa. E que (esto dígoo eu) hai certas horas da noite nas que a preocupación mais importante, e quizais a única, que ten que ter un home é a de manter a bo nivel a súa mala reputación.
No número 14 da Travesía de Vigo hai unha cervexería, “La Poesía del Maestro”, que debeu pechar fai pouco. Hoxe pasei por aí e non puiden resistir a tentación de sacarlle unhas fotos co móbil ( a calidade non é moi boa) os carteis que ten posto con motivo do peche. Podedes premer nas fotos para amplialas e ler mellor. A poesía está copiada dun soneto de Sabina, titulado “Puntos Suspensivos”, que figura incluído no libro “Ciento Volando de Catorce” que o de Úbeda publicou no 2001. Agora ben, as aberrantes faltas de ortografía corren a cargo do dono do local, un tal Moncho supoño.
Para Steven Spielberg esta é “a mellor película da historia” e de cine este señor debe saber algo. Agora ben, habería que preguntarse en que condicións etílicas estaba o director de Indiana Jones cando fixo tal afirmación porque doutra maneira non se entende. Certo é que moitas persoas considérana un dos cumios do wester pero para min está sobrevalorada e dende logo John Ford ten obras bastante mellores, como “A dilixencia”, poño por caso. Un guión pouco crible con bastantes fallos e imprecisións; unhas casualidades esaxeradas que non veñen a conto; un ton cómico que flota o longo da historia, pero burdo e mesmo ridículo; a pésima caracterización do malvado xefe comanche Cicatriz; a caricaturesca relación amorosa entre Vera Miles e Jeffrey Hunter; hai escenas que son de chiste, como cando son perseguidos polos indios e cruzan o río (xamais os cabalos dos malos foron tan lentos), os tiroteos, a secuencia da fogueira na noite; personaxes que non acaban de definirse nin de desenrolarse. Hai que recoñecerlle loxicamente as súas virtudes, como a estupenda fotografía, a acertada música de Max Steiner e algúns actores. Mención aparte merece a excelente interpretación de John Wayne como Ethan Edwards, soldado confederado que, 3 anos despois de perder a guerra, regresa o seu fogar en Texas. Ó pouco unha tribo comanche asasina a súa familia e leva secuestradas a dúas sobriñas. Entón cheo de odio e vinganza emprende unha persecución que durará anos por un territorio extenso, inhóspito e violento. Wayne interpreta unha personaxe complexa, lonxe do heroe valente e honrado que tantas veces foi. Desta é un perdedor, un home amargado e solitario, resentido e testán, racista e vingativo, que pode matar polas costas e mesmo por pracer. Semella que hai escuras razóns, que non rematan de clarificarse de todo, para esa persecución sen tregua. E Ford que era un mestre coa cámara soubo sacarlle partido a esa actuación, ós xestos, á certas miradas. E por suposto que esa mestría tamén se nota nos planos, sobre todo de exteriores e nese intenso plano final no que Ethan marcha da casa, cara o deserto e a soidade da que el tanto sabe. Quedo con eso e tamén con este diálogo: Lars Jorgensen: “O meu fillo matouno esta terra. Podes crelo, Ethan, podes crelo. Foi esta terra...” Mrs. Jorgensen: “Non digas eso. O que pasa é que nos vivimos aquí e Texas non é unha terra para ser habitada por seres humanos. Nin este ano nin o seguinte e Deus sabe cantos mais. Pero non creo que sexa para sempre. Algún día este país converterase nun lugar agradable onde se poderá vivir, aínda que tal vez os nosos osos teñan que estar enterrados para que eso ocorra”. Mrs. Jorgensen tiña razón.
Sabes que nunca che pedirei nada, si queres pódesme dar un pouco de cariño; teño as mans baleiras o pouco que me deas será para min como un tesouro. En calquera caso escribirei o teu nome na area da praia moi preto da auga para que as ondas o borren e eu volva a escribilo unha e outra vez, unha e outra vez...
Estas pernas que se negan a percorrer as beirarrúas que levan a oficina. Estes ollos que se resisten a visualizar a paisaxe cotián de rotondas e traxes gris-cemento, de derrotas mesturadas con paracetamol, de semáforos insubmisos e escaparates coa moda do outono, e prefiren seguir colgados da maxia salvaxe e volcánica de Lanzarote. Este corpo que non quere entender de urxencias nin da escravitude do reloxo. Estas mans que se fixeron alérxicas os códigos de barras, os impresos M-11 e a un ordenador Inves con vistas a rúa Zamora. Este síndrome postvacacional que non me serve como coartada e mal que me pese hai que fichar e hai que foderse.
As lolitas postmodernas presumen de moreno raios uva, os homes esconden as barrigas cervexeiras e unha racha de vento esfarela un castelo de area que tres rapaces se empeñan en levantar con mais obstinación que maña. Hai labirintos que son como dianas e toallas portuguesas nas que descansan as personaxes de Stieg Larsson. Voan os paxaros nun atardecer de deuses xogando a ser mais altos no ceo, cun fondo de azul marino e illas Cíes. Alleos a todo unha parella cómese a bicos, dous corpos que loitan por ser un só no mapa avaricioso da paixón. E agradécese que alguén tararee Moning for notting entre tanto Baute, tanta Marta Sánchez e tanto reggaeton. Hai patinadoras no paseo, cans sen dono aparente, familias ourensáns con merenda campestre, compulsivos comedores de xelados, vendedores subsaharianos, veraneantes andaluces, adolescentes facendo o pino, peitos a recacha, camisetas de CR9, tatuaxes multicores, chancletas abandonadas, nadadores patosos, ocasionais practicantes de footing, e unha señora esturruxada que lareta polo móbil un diálogo absurdo e intranscendente a xogo con este verán que non remata de estabilizarse.
Houbo un tempo no que o mundo xiraba o redor do lunar que Marilyn tiña na meixela esquerda; nunca un punto tan pequerrecho exerceu tanta fascinación. Daquela Os cabaleiros preferíanas rubias e esa nena que algunha vez fora Norma Jean e agora era (e xa para sempre) a diva Marilyn deixábase querer Con faldras e o tolo. Atrás quedaba un pasado escuro, unha familia rota (nai alcohólica, esquizofrénica, pai descoñecido), un camiño de casas de adopción, demasiada Néboa na alma. A infancia non a tratou ben pero a cambio os anos déronlle unhas medidas de infarto, unha sensualidade explosiva, unha beleza sideral. O que empezou como o soño erótico dos camioneiros americanos que levaban a súa foto pendurada na cabina, rematou sendo un dos mais grandes iconos do século XX. Ela que sabía Como casarse con un millonario casouse cun empregado irlandés, cun xogador de béisbol e cun escritor, e os tres matrimonios foron un fracaso. Din que con 8 anos o caseiro quixo violala (porque ese bruto xa intuía daquela que A tentación vive arriba) e que ese feito traumatizouna de por vida. Demasiados homes sen escrúpulos percorreron a súa pel e deixaron lascivia e cicatrices sen curar nesa rubia desvalida. Cando en 1953 puxo as súas pegadas no cemento da entrada de Hollywood Boulevard quizais pensou que as Luces das candeas que a rodeaban taparían as feridas desa Vida rebelde, desa adolescencia desgarrada e triste. Pero o pasado non é un Río sen retorno, nunca se vai de todo, e A xungla de asfalto e de glamour non puido facer esquecer os anos grises que volvían como un Niágara violento, como unha fervenza atronadora. “Non quero que me comprendan. Quero que me queiran”, dixo nunha ocasión. Quizais por eso pese a fama, o diñeiro, a admiración, as amizades famosas, os coqueteos Jhon F. Kennedy (O príncipe e a corista fronte a fronte), pese a ter o mundo os seus pes, Marilyn seguía sendo unha nena fráxil e desamparada, cada vez mais perdida nos remuíños da depresión, cada vez mais dependente dos barbitúricos nas súas crises emocionais. Ata esa madrugada na súa casa de Brentwood, o 5 de agosto de 1962, en que lle sorriu o Nembutal e se deixou ir, espida e soa, e cun teléfono descolgado balanceándose inutilmente o lado da cama, o derradeiro intento dunha chamada de socorro que ninguén chegou a escoitar.
Algúns falaron de asasinato, de conspiración: demasiadas incógnitas que descifrar nesa noite, unha autopsia con moitos puntos escuros, o FBI borrando as cintas das súas chamadas telefónicas, o clan Kennedy polo medio, todos moi interesados en botarlle terra o asunto canto antes. O halo de misterio non fixo senón engrandecer a súa figura.
Estas fotos foron tomadas polo fotógrafo Bert Stern poucos días antes da morte da actriz. Nelas sae con ese costurón, resultado dunha recente operación de vesícula. Xamais Marilyn, a deusa, ofrecera unha imaxe mais a ras de terra, mais tenra, mais humana.
Schofield Kid: “¡Meu Deus! Non me parece real. Xamais volverá a respirar, xamais. Está morto e o outro tamén. E só con apertar o gatillo.” William Munny: “Matar a un home é algo moi duro. Quítaslle todo o que ten e todo o que podería chegar a ter.” Quen di esto fala con coñecemento de causa. William Munny (Clint Eastwood) é un tranquilo granxeiro viúvo e con 2 fillos, pero no pasado foi un ser violento e depravado, un desapiadado asasino que mataba mulleres e nenos e que acadou a redención e volveu o rego do bo camiño grazas a súa dona. Agora as dificultades económicas lévano a facer un último traballo polo que ofrecen unha boa recompensa: matar a dos vaqueiros que lle cortaron a cara a unha puta en Big Whiskey, Wyoming. Acompáñano na aventura Ned Logan (o sempre magnífico Morgan Freeman) e un xoven pistoleiro Schofield Kid (Jaimz Woolvett, que xa colaborara con Eastwood en “O fora de lei”. Andan tamén por aí outros actores de peso como Gene Hackman e Richard Harris. Si hai alguén que revitalizou o xénero do wester ese é Clint Eastwood. Primeiro as ordes de Sergio Leone e mais tarde xa como director/actor con películas como Inferno de Covardes (1972), O fora da lei (1976), O xinete pálido (1985) e Sen perdón (1992). Esta última unha auténtica obra mestra. Sen perdón desmitifica o vello Oeste. É esta unha película de antiheroes, de falsos pistoleiros medio cegos, de ex-pistoleiros auténticos vellos e cansos, de sheriffs autoritarios e sádicos, de armas que se encasquillan, de prostitutas solidarias. Unha reflexión sobre a violencia, quizais sobre a inutilidade da violencia.
Todo encaixa a perfección: guión axeitado e coherente; unha fotografía brillante a veces, sombría outras, sempre sublime, con planos que rozan o lirismo; implacable caracterización das personaxes que acadan mais e mais profundidade conforme avanza o film; magnífica interpretación dos actores; dirección, banda sonora. Todo encaixa. Eastwood, que empezou sendo no espaguetti-wester o Home sen Nome (un mozo cun poncho) foi madurando cos anos e fíxose mais duro e mais sabio e, xa como William Munny, marcha de Big Whiskey na noite baixo a choiva, só, vello pero non vencido. Atrás deixa unha aura de medo pero tamén de respeto e admiración. A mellor homenaxe que o xenial Clint lle podía facer o wester, o cine.
O Escobar seica lle roubaron un carro, anos mais tarde a Sabina o mes de abril. Xa que logo, e por si acaso, poñerei a bo recado, as folerpas de neve, as miradas cómplices, os albumes da morriña, as coartadas de barro cando baixa a marea, un dente de allo, aquela canción dos Stones, xoguetes rotos, saltos mortais, recordos esquecidos, a forza da gravidade con vento a favor, os conxuros contra as derrotas, as teas de araña do faiado, os cortes de manga ó destino, estes delirios de pobreza, este dribbing en fora de xogo, esta présa por chegar a algures, este desexo de ti.
Para viaxar o territorio salvaxe dos teus peitos non preciso de mapas, nin maletas Roncato, nin ofertas de aeroliñas de baixo custe. Bástame co desexo, esa forza tan primaria, tan instintiva, tan visceral.
Este que vedes aquí é un impreso que dan nos cuarteis da Garda Civil para a solicitude ou renovación de armas de fogo. Como podedes apreciar (pinchar na imaxe para ampliala) está en castelán e na zona superior di: “En la parte opuesta lengua gallega”. Vale, impreso bilingüe. Deámoslle a volta, pois.
Contra, pero si tamén está en castelán! Cuspidiño, cuspidiño o da cara A. A única diferencia (pinchar na imaxe para ampliala) é que na zona superior pon: “En la parte opuesta lengua castellana”. Coño, e nesta tamén, digo eu!
¿Será esto ó que Feijoo lle chama bilingüismo harmónico? ¿Ou será unha falcatruada mais de actual Xunta de Galicia na súa teima de persecución e asoballamento da lingua galega? Queren sacar ó galego do sistema educativo, dos exames das oposicións e polo que se ve tamén dos impresos, neste caso coa desinteresada colaboración da Garda Civil, sempre o servicio do pobo.
Os 30 anos da súa morte quero lembrar nesta cova ó poeta que pediu a paz e a palabra, ó poeta que cambiou tódolos seus versos por un home en paz, ó poeta do desarraigo pero tamén do encontro e a esperanza, ó poeta da inmensa maioría, ó poeta que atopou ós homes mentres buscaba á Deus. Falo de Blas de Otero.
BIOTZ-BEGIETAN Ahora voy a contar la historia de mi vida en un abecedario ceniciento. El país de los ricos rodeando mi cintura y todo lo demás. Escribo y callo.
Yo nací de repente, no recuerdo si era sol o era lluvia o era jueves. Manos de lana me enredaran ,madre. madeja arrebatada de tus brazos blancos, hoy me contemplo como un ciego, oigo tus pasos en la niebla, vienen a enhebrarme la vida destrozada.
Aquellos hombres me abrasaron, hablo del hielo aquel de luto atormentado, la derrota del niño y su caligrafía triste, trémula flor desfigurada.
Madre, no me mandes más a coger miedo y frío ante un pupitre con estampas. Tu enciendes la verdad como una lágrima, dame la mano, guárdame en tu armario de luna y de manteles.
Esto es Madrid,me han dicho unas mujeres arrodilladas en sus delantales, este es el sitio donde enterraron un gran ramo verde y donde está mi sangre reclinada.
Días de hambre, escándalos de hambre, misteriosas sandalias aliándose a las sombras del romero y el laurel asesino. Escribo y callo.
Aquí junté la letra a la palabra, la palabra al papel. Y esto es París me dijeron los ángeles, la gente lo repetía, esto es París. Peut être, allí sufrí las iras del espírito y tomé ejemplo de la torre Eiffel.
Esta es la historia de mi vida, dije, y tampoco era. Escribo y callo.
CAMPO DE AMOR (Canción) Si me muero que sepan que he vivido luchando por la vida y por la paz. Apenas he podido con la pluma, apláudanme el cantar.
Si me muero será porque he nacido para pasar el tiempo a los de atrás. Confío que entre todos dejaremos al hombre en su lugar
Si me muero ya sé que no veré naranjas de la china ni el trigal. He levantado el rastro, esto me basta. Otros ahecharán.
Si me muero, que no me mueran antes de abriros el balcón de par en par. Un niño, acaso un niño, está mirándome el pecho de cristal.
Este domingo estiven de sendeirismo polas fragas do Eume. Poderíavos poñer aquí unha foto das susoditas fragas, das ladeiras do Eume, do mosteiro de Caaveiro, dalgunha fervenza... pero o mais curioso que vin foi esto: un canastro desafiando a lei da gravidade, esforzándose por manter o equilibrio, agarrándose con unllas e dentes (é un dicir) ás pedras que lle serven de soporte, ó mesmo aire. Eso ou unha nova tendencia de arquitectura etnográfica, que tamén pode ser aínda que eu non lle acabo de atopar moita utilidade.
Podedes premer nas fotos para velas ampliadas. O hórreo está na aldea de Teixido, concello de A Capela.
non é necesario andar as présas para alcanzar o sendeiro que buscamos, tampouco poden atoparse nas restrebas as cifras e as espinas que deteñen os ordenadores. todo está escrito no péndulo dos anos que turran por nós mentres o vento debuxa nubes no ceo e os paxaros xogan a esconderse entre as árbores. quizais non sexa tan dura a caída si sabemos que non é a viaxe o que importa. é a voz a que lle bota un pulso as estrelas nómadas, permítenos nadar contracorrente, espantar os meigallos e quedarnos fora da bruma canto a liorta ameaza con estenderse e o po do camiño non é mais que unha escusa para seguir utilizando os atallos que levan a ningures.
Fai uns días cumpríronse 20 anos da matanza de Tiananmen. Debido a censura é o hermetismo informativo do réxime comunista aínda hoxe non sabemos con exactitude canta xente morreu. Algunhas organizacións como a Cruz Roxa falan de 3000 mortos, incluso mais; os servicios secretos norteamericanos calculan entre 450 e 600; o goberno chino so admite uns 200. En calquera caso foron moitos, demasiados. E nos días posteriores a brutal represión prolongouse con encarceramentos, xuízos sumarios e execucións. Na actualidade aínda segue xente no cárcere por participar nas protestas. E no medio de toda aquela desfeita unha foto deu a volta o mundo: un home xove, pantalón negro, camisa branca, con dúas bolsas na man, detendo o avance dos tanques. Deste ser anónimo nunca mais se soubo. O mais probable é que fora fusilado, e enterrado ou queimado o seu corpo. Nin sequera sabemos o seu nome pero a revista Times considerouno unha das 100 persoas mais influentes do século XX e a súa imaxe de rebeldía xa forma parte da memoria colectiva. O que para o resto do mundo representa un símbolo, en China parece non existir. A censura oficial e o aparato do partido encargouse de borrar o recordo e tódalas pegadas desa luctuosa e criminal masacre. Deso non se fala, non sae nos medios, non figura nos libros de historia, non hai fotos. Moitos dos mozos chineses ignoran todo o que pasou. China estase a converter nunha gran potencia pero as carencias democráticas seguen asoballando a poboación. Aínda hoxe o réxime represivo de Hu Jintao prohibe celebrar actos de homenaxe en recordo das víctimas. Pretende dar unha percepción de modernidade, de normalidade (xogos olímpicos de Pekín, colorido, festas, avances tecnolóxicos, sorrintes xestos en encontros bilaterais, turistas na Gran Muralla ...). Para min a verdadeira imaxe de China segue a ser esta: a dun home só, desarmado, enfrontándose a barbarie.
