jueves, 21 de marzo de 2019

Urxencia por medrar


Había unha urxencia por medrar
por ser árbore, escada
raio de luz dende a fondura avesa
por saír da cova a enfrontarse
cos días azuis e o vento do norte.

Tiñamos tanto polo que gabear
dende a poderosa voz das raiceiras
na terra estrelecida
dende as xeracións de suor e sangue
que nos precederon polos séculos escuros.

E apuramos o paso
botando sobre os ombreiros
todo o peso da vida
que nos quedaba por diante.

                         Do poemario "Cartografía da infancia", incluído no libro "Zocas e decibelios"

sábado, 9 de marzo de 2019

Á beira da tarde


Estaba sentado á beira da tarde
unha  tarde calquera nunha aldea pequena.

Xa aprendera a quedarme a soas
sabía que a fraga remataba nalgunha nube
que na sobreira alguén gravara unhas iniciais
que as escaleiras non entendían de calendarios
que os faios gardaban misterios
que os paraugas predicían  a choiva
que a terra semellaba redonda
que as cartas sempre chegaban con retraso
e  que o mar era unha postal engurrada
que tardaría moitos veráns aínda en coñecer.

                             Do poemario "Cartografía da infancia", incluído no libro "Zocas e decibelios"

domingo, 3 de marzo de 2019

Xornadas do estío


De risas e xarope
eran as xornadas do verán
medas de palla en máxicos equilibrios
o rebumbio da aira o día da malla
e mulleres debruzadas
entre os sucos do millo.

Nun desafío á intemperie
explorabamos as devesas
gabeando ó máis alto dos carballos
agochabamos segredos
nas caracochas dos castiñeiros
e perseguiamos ós pardais a cantazos
con moi pouca puntería.

Non tiñamos presa nin horarios
nin un móbil de melodía estridente
nin axendas de peto
nas que marcar as citas.

Levantabámonos co sol
vibrando cun latir secreto
e volviamos á casa
cando xa escurecía
cos brazos cheos de rabuñaduras.
    
               Do poemario "Cartografía da infancia", incluído no libro "Zocas e decibelios".

viernes, 1 de marzo de 2019

En festas


Un estrondo de foguetes
linguas de vagalumes
subindo ó ceo.

O folión
esa estraña mestura
de maxia e violencia
 era o sinal avisando á contorna
do inicio das festas de San Xoán.

E había que limpar os cuartos
coa calma da decencia
matar o año
facer  o roscón
ter o mellor viño para os invitados.

E presumir estreando roupa
encherse de doces e lambonadas
explotar bombas contra as pedras
compartir xogos e Mirindas
e quedarse na verbena
todo fachendoso  no tiro de pichón.

                Do poemario "Cartografía da infancia", incluído no libro "Zocas e decibelios"

martes, 19 de febrero de 2019

Tradición oral


“O avó tizaba o lume cos recordos”.

Xabier Xil Xardón

 

Era polas noites
noites escuras coma boca de lobo
noites de inverno
co vento zoando entre as tellas
con sinistra ameaza
cando o avó
enfiaba  o  libro dos  recordos.
 
Rematada a cea sacaba
o tabaco de picadura e o librillo
e leaba un cigarro coa habilidade
de mans calosas  pero  expertas.
 
Despois con voz pausada
agraria e mineral
deixábase perder polos labirintos
do tempo e as palabras resoaban
fondas na cociña mentres no neno
gurgullaba a imaxinación
coma un foguete a piques de estourar.
 
Así foi como coñecín
as historias do Taboada
home chistoso e retranqueiro
que disimulaba a pobreza
con altas doses de argucia
do Luciano ó que na guerra incivil
perseguiron con saña pola ribeira
dos afogados do río
do suicidio do Meiladas
que apareceu colgado na palleira
da súa casa de Barreiros
das falcatruadas do ferreiro de Veliños
das pelexas  entre parroquias
cando os mozos eran bravos
e levaban escopetas ás festas.
 
O que daría  
por volver escoitar agora
avó
na túa voz pausada
agraria e mineral
todas esas historias
que co paso do anos
fun esquecendo.

                                                    Do poemario "Cartografía da infancia", incluído no libro "Zocas e decibelios"

viernes, 1 de febrero de 2019

Primeiro amor


                     “Ela ten os ollos da cor da infancia”.
                         Pedro Rielo

Empezoume a gustar
e non lembro cando.

Foi quizais un lóstrego
un asombro de quentura
subindo ata o peito
un indicio de cóxegas
un instinto básico levedando na arxila.

Ela era unha nena de cara redonda
de ollos limpos e risa sincera
unha noite soñei que bicaba
os seus cabelos
sabían a azucre
nun campo de flores.

Mirábaa ás agachadas
escribía o seu nome en  follas secretas
e fun feliz cando a mestra
nos puxo no mesmo  banco.

Quíxena como só saben querer os nenos.

Non lembro cando me deixou de gustar
nunca nada lle dixen
o primeiro amor foi tamén
o primeiro segredo.

                   Do poemario "Cartografía da infancia", incluído no libro "Zocas e decibelios"

miércoles, 23 de enero de 2019

Nada sabía da morte


Nada sabía da morte
pero ás veces a aldea
estaba como en silencio
un manto de tristura
pousábase nos tellados
falábase máis quedo
e gardábanse díxomes
que ninguén ousaba repetir.

As campás repenicaban
o seu son aflixido
polo val estendíase
a sombra da ausencia
e as palabras pesaban
coma chumbo nas mans.

Así foi como unha tarde
ó volver da escola
souben que nunca máis
vería á avoa Teresa
e que mamá ía vestir
algún tempo de negro.

            Do poemario "Cartografía da infancia", incluído no libro "Zocas e decibelios"



lunes, 14 de enero de 2019

Canto Barantes na memoria


“Poemas para un reencontro co que salvarnos
recadando ausencias que impulsen
todo aquilo que nos precedeu
a familia, os veciños, a parroquia”.
Xerardo Quintiá

Canto Barantes na memoria
cando era o embigo do mundo
a perspectiva inmutable
o cordón umbilical ó que agarrarse
e saciar a secura dun tempo de cristal
ese útero de estrelas ateigado de devezos
unha luzada enchoupando os valados
o lugar onde confluían as sementes
mentres medrabamos silandeiramente
coma o fento e a carriza
baixo un ceo de fouce e aixada.

Ese minifundio ordenado
protexido por marcos e usos ancestrais
ese mundo de pedra batendo nos camiños
esa cartografía da infancia cosida 
con fíos do recordo ó corazón.

Cando agromaban as palabras coma xermolos
lousa, chavella
vacaloura,  peneira,  pantrigo
treitoira,  bulló.

Cando cos meus poucos anos
escoitaba cantar á filla do Pepe Barril
na escabulla da millo
e tiña un medo cerval e  atávico
ó pasar por diante da  casa da Rosa
metade bruxa,  metade tola
e a saber que misterios se agochaban
entre aquelas catro paredes.

E as mulleres cos mandís
na laga do Amendo
as zocas
o Manuel do Novo
a tenrura da  señora Asunción
o esplendor daqueles días
cando tódalas chemineas fumegaban
contra o frío da tarde.

E os bocadillos de Nocilla
ó regresar da escola
e os discos dedicados
na vella radio Telefunken.

Canto Barantes na memoria
agora que os camiños están orfos
a metade das casas baleiras
as fincas a morón
e a  miña aldea esmorece
devalando inexorablemente
cara ó silencio e o esquecemento.

          Do poemario "Cartografía da infancia", incluído no libro "Zocas e decibelios"

jueves, 3 de enero de 2019

Renxen os carros


*Carros do país


Renxen os carros
subindo  as congostras

Polas rodeiras centenarias
labradas ano a ano
sobre as pedras
deixan o seu peso
de esterco ou de patacas.

Turran con forza
a Castaña e a Marela
baixo a ameaza
das picaduras da aguillada
do home da pucha
cun pito nos beizos.

        Do poemario "Cartografía da infancia, incluído no libro "Zocas e decibelios"