Urna

Camiñando por Cotobade atopei esta urna supoño que para o referendo do día 1 e o banco será para sentarse e reflexionar.

A balada triste do labrador (en Sober)

Segunda entrega do Cancioneiro Labrego de Sober: "A balada triste do labrador", interpretada polos Parentes.

Vou a gabea

e rómpeme o legón.
Vou rozar
e pícome cos toxos.
Subo a parra
e deixo todo a cotón,
a cotón, a cotón.
Ai Casiano, ai Casiano,
que mal che empeza este ano!

Quero ir a sacha

pero non teño petola.

Busco leña para o lume,

só atopo garabullos.

Ás dúas vou xantar

e  non hai nada na cazola,

na cazola, na cazola.

Ai  Xavier, ai  Xavier,

qué triste é ser pobre en Sober!

Ceibei as vacas

e abeiroume a Marela.

Fun pagar o censo

e perdín o autobús.

Logo  fun a seitura

e corteime na canela

na canela, na canela.

Ai Marcial, ai Marcial

a vida na aldea está moi mal!

Fun tornar a auga

e molleime no lameiro.

Fun por unha empaca de herba

e mexárana os cans.

Quixen botar un cigarro,

non acendeu o chisqueiro

o chisqueiro, o chisqueiro.

Ai Nicanor, ai Nicanor,

qué dura é a vida do labrador!

Ai Casiano, ai Casiano,

que mal che empeza este ano!

Ai Xavier, ai Xavier,

qué triste é ser pobre en Sober!

Ai Marcial, ai Marcial,

a vida na aldea está moi mal!

Ai Nicanor, ai Nicanor,

qué dura é a vida do labrador!

Ai Asunción, ai Asunción,

bota un pouco de viño no porrón

porque se vai rematar esta canción,

porque se vai rematar esta canción,

porque se vai rematar esta canción!

Chis pon.

Premio Feliciano Rolán

O xoves, 3 de agosto, estiven na Guarda recollendo o premio que tiveron a ben darme no Certame de Poesía Feliciano Rolán polo poema Náufragos da cidade, unha historia de perdedores.

NÁUFRAGOS  DA  CIDADE

Todo o pasado cóllelles nas mans:

falo dos sorrisos azuis dos nenos,

dos soños que non coñecían as engurras,

da ilusión que coma miúda poalleira

nas paredes da infancia se pousaba.

Todo o pasado cóllelles nas mans:

falo do amor e da maxia da carne,

falo da amizade, sedutora, bébeda,

e de espertar  sentíndose donos

do sol, do monte e das raíces.

Todo o futuro cóllelles nas mans:

tamén as feridas sen curar, o barro

que enchoupará os ollos,

as urbes que irán abandonando

coa herdanza de débedas e sobresaltos,

a xenreira, o vómito, o cansazo,

a pistola que un día levantará

a tampa asustada dos seus miolos.

Porque

levan moito tempo

con laios nos beizos

pisando alcatrán húmido;

moito tempo suando sangue

no campo de batalla

baixo a alongada sombra

dos rañaceos e teñen

unha dor que fica estancada,

como unha tatuaxe no peito.

Son, certamente, rebeldes

con causa erguendo bandeiras

no medio de cidades desoladas.

Por iso, ás veces, hai demasiado ferro

no cerne das súas verbas.

Por iso, ás veces, rúbricas ardentes

poñen punto final aos seus nomes.

Porque

non son fillos de deuses;

nos seus  xenes milenarios

amoréase a cobiza, o desacougo,

o medo á soidade da noite

cando as árbores eran fogar e refuxio

e a choiva tiña un arrecendo a misterio.

Non forman parte das lendas,

non hai milagres no pasado que teñen,

os nenos non  aprenderán os seus nomes.

Amósalles o espello unha face gris,

cansa, a ollada perdida en ningures,

detrás das reixas dunha gaiola

de inquedanza e monotonía.

Porque non son fillos de deuses

non quedará lembranza do seu paso,

a historia borraraos coma o tempo

borra as pegadas na neve,

venceraos o vento coma unha folla murcha

e caerán amodo, sen moito balbordo,

no derradeiro pozo escuro do esquecemento

onde rematan por esfacharse os soños

que non teñen terreo de esperanza ao que termarse.

O Rock da arrinca do esterco

Carro cargado con esterco. Foto de Antonio Rodríguez Díaz, de Torbeo

Vou ir poñendo aquí as letras dunhas cancións da miña autoría que forman parte do Cancioneiro Labrego de Sober  e que  o grupo musical Os Parentes teñen a ben cantar nas súas actuacións.

Empezo con “O rock da arrinca do esterco”, unha lembranza a esta faceta agrícola, tan traballosa ela.

O ROCK DA ARRINCA DO ESTERCO

Arrincando no esterco

alá polo abril,

unha corte escura

e luz de candil.

O teito era baixo,

o carro era vello;

non me remexía

naquel cortello.

Fora ía frío

e tamén chovía

na arrinca do esterco

da tía María.

Arrincando no esterco

un día de verán,

ás tres da tarde

e o sol a quentar.

Eu súa que súa,

ai, que diaño!

Xa non podía

nin co picaño.

Me cago no mundo!

Me cago na tos!

A arrinca do esterco

en Gundivós.

Rock, rock, rock.

Rock, rock, rock.

Rock da arrinca do esterco,

Rock do labrador.

Arrincando no esterco,

mediados de novembro,

no curral do cura

e ben que me lembro.

Estrume de ovella,

enxoito e desfeito;

carro con canizas

e premendo a eito.

Barullo no sobrado,

fun ver que pasaba,

e alí estaba o crego

enriba da criada.

Arrincando no esterco

no mes de xaneiro,

carambelo, xeada,

lume no caldeiro.

Eu coa xugada

e na corte o Andrés,

non daban quecido

as mans nin os pés.

Esvarei no chan,

caín de fociños.

O que hai que facer

pra gañar os cartiños!

Rock, rock, rock.

Rock, rock, rock.

Rock da arrinca do esterco,

Rock do labrador.

Bis

Déixovos este vídeo: a imaxe non é boa pero o son pode pasar.

Exposición na Casa da Cultura de Monforte

A Casa da Cultura  do Concello de Monforte de Lemos acolle unha exposición dedicada a 26 escritores da comarca de Lemos

Un pracer e un orgullo compartir exposición e cartel con persoas da talla literaria de Olga Novo, Xabier Quiroga, Manuel María, Lois Pereiro, Xosé Lois García......

Día das Letras Galegas 2017

Rosalía

Dende aquí vexo un camiño 

Dende aquí vexo un camiño

que non sei adónde vai;

polo mismo que n'o sei,

quixera o poder andar.

Istreitiño sarpentea

antre prados e nabals,

i anda ó feito, aquí escondido,

relumbrando máis alá.

Mais sempre, sempre tentándome

co seu lindo crarear,

que eu penso, non sei por qué,

nas vilas que correrá,

nos carballos que o sombrean,

nas fontes que o regarán.

Camiño, camiño branco,

non sei para dónde vas;

mais cada vez que te vexo,

quixera poderte andar.

Xa collas para Santiago,

xa collas para o Portal,

xa en San Andrés te deteñas,

xa chegues a San Cidrán,

xa, en fin, te perdas... ¿quén sabe 

en dónde?, ¡qué máis me dá!

Que ojallá en ti me perdera

pra nunca máis me atopar...

Mais ti vas indo, vas indo,

sempre para donde vas,

i eu quedo encravada en onde

arraigo ten o meu mal.

Nin fuxo, non, que anque fuxa

dun lugar a outro lugar,

de min mesma, naide, naide,

naide me libertará.

Como non lembrar aquí nesta cova a insigne Rosalía!!

Lo bueno si breve...

"Escribo y publico poco por el bien de la literatura".

Augusto Monterroso

Un desexo para o 2017

A idea é boa e a imaxe atopeina fuchicando polo feisbu na páxina de Isabelle Kerdudo.

1 de xaneiro

"El primero de enero, tararí,

será tan gris como un jueves cualquiera,

sin Drácula escalando el Pirulí

ni marcianos cruzando la frontera."

                                      Joaquín Sabina

Políticos e cueiros

Como andamos en época de eleccións (ben, levamos así todo o ano) non está de máis lembrar aquí una frase de Bernard Shaw, ese lúcido escritor irlandés.

Izan o da saca: Xavier Quiroga

Veño de mercar o último traballo de Xavier Quiroga na Feira do Libro de Vigo. Con Xavier coíncidín no IES Rio Cabe de Monforte, en COU creo;  xa daquela apuntaba maneiras. Se ledes o título ao revés entendederes mellor de que vai a cousa.

Lembrando a Manuel María

Neste Día das Letras Galegas adicado a Manuel María eu tamén quero contribuír cun humilde sonetíño. Os mais coñecedores da súa obra decataranse de que usei algún título dos seus libros para encher os versos. Tamén iso forma parte da homenaxe.

LEMBRANDO A MANUEL MARIA

Se digo Manuel, digo liberdade,

home da Terra Chá, bandeira e norte,

Saleta, mestre, Xistral en Monforte

coa man tendida sempre a irmandade.

Se digo María, lembro ao poeta,

muiñeiro de brétemas, mes de advento,

cancións do lusco ao fusco co alento

de quen foi para nós camiño e meta.

Cecais hai unha luz na noite escura,

luz que nos leva na túa procura

pois a loita segue, Manuel María.

Dános a forza, líbranos do pranto,

nesta Galicia que quixeches tanto

dános o poema teu de cada día.

Devastación

"Todo pende de que un día

en vez de neste campo de papoulas,

a alma da bolboreta se pouse

nunha inmensa chaira de cardos mortos."

Xavier Seoane, do libro "Do ventre da cóbrega"

Tempo de dúbidas

"Ni me creo en posesión de la verdad, ni me supongo sabio, pero me llena de orgullo el saberme inmerso, de hoz y coz, en la duda, que no es mal sino muy honesto camino".

Camilo José Cela

Masculino singular de Carlos Negro

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Di a contraportada que Masculino singular de Carlos Negro "é un corte de sangue no medio do afeitado... Tamén é un diario íntimo que reclama tenrura nunha revolución de magnolias, pero sen pólvora, porque xa non precisamos himnos de batalla nin falos erectos nas portas dos aseos.

Masculino singular é un código aberto aínda inconcluso, que se constrúe máis alá do propio texto, naqueles espazos sociais onde algúns homes aprenden unha lingua sen sufixos de exterminio."

Concordo.

Cousas da lei

Billy O Neno (Kris Kristofferson), na película do ano 73 de Sam Peckimpah, dicía que “ a lei é unha cousa curiosa”. Non lle faltaba razón.

En Madrid, dous titiriteiros que representaban unha obra, aceptémolo,  de dubidoso gusto e na que saía un cartel no que se podía ler GORA ALKA ETA, foron metidos no cárcere inmediatamente por enaltecemento do terrorismo.

En Barcelona, se cadra xa outro país, un profesor acusado de abusos sexuais a menores durante 30 anos foi posto en liberdade provisional polo xuíz, a pesares de que o detido recoñeceu e asumiu os feitos.

A min que alguén mo explique porque eu non o entendo.

Si Billy, no 2016 a lei segue sendo unha cousa ben curiosa.

Tempo de ler

Agora que xa pasaron as festas de Nadal, o rebumbio das eleccións, a arroutada das rebaixas, a costa empinada de xaneiro, agora que chegou febreiro coa súa dose de normalidade supoño que atoparei tempo para empezar a ler estes libros que teño pendentes.

AXUSTE DE CONTAS

Como un golpe de mar

na metade da fronte,

como un golpe de mar

cando os mariños poñen rumbo

ó corazón da noiteboa.

Polos meus ollos voaron bolboretas azuis

que despois se desfacían

contra as hélices dos avións

que sucaban o ceo encapotado do futuro.

Unha fumareda envolve os dedos

das malditas madrugadas

nun axuste de contas comigo mesmo.

A infancia saloucando polas congostras,

a infancia convertida en cinzas, 

coma o cadáver dun animal

sacrificado no lume dos antigos deuses,

cando os reis magos 

non puideron  chegar a tempo

porque trabucaron o camiño

e acabaron indocumentados

delirando en calquera comisaría,

e a carón do presebe 

só queda o recendo da morriña,

do que puido ser e non foi,

e un cartel  na porta

de “Pechado por reformas”.

(Este poema foi premiado no Certame Literario Revista A Pipa 2015 da Alta Montaña Luguesa, Becerreá)

A fala. Manuel María

Xa que o Día das Letras Galegas  2016 estará dedicado a Manuel María, inicio o ano cun poema deste poeta chairego no que fai unha defensa acendida da nosa lingua, esa que el tanto amou.

      A fala

O idioma é a chave
coa que abrimos o mundo:
o salouco máis feble,
o pesar máis profundo.

O idioma é a vida,
o coitelo da dor,
o murmurio do vento,
a palabra de amor.

O idioma é o tempo,
é a voz dos avós
e ese breve ronsel
que deixaremos nós.

O idioma é un herdo,
patrimonio do pobo,
maxicamente vello,
eternamente novo.

O idioma é a patria,
a esencia máis nosa,
a creación común
meirande e poderosa.

O idioma é a forza
que nos xungue e sostén.
¡Se perdemos a fala
non seremos ninguén!

O idioma é o amor,
o latexo, a verdade,
a fonte da que agroma
a máis forte irmandade.

Renunciar ao idioma
é ser mudo e morrer.
¡Precisamos a lingua
se queremos vencer!

                  Manuel María