Lembrando a Manuel María

Neste Día das Letras Galegas adicado a Manuel María eu tamén quero contribuír cun humilde sonetíño. Os mais coñecedores da súa obra decataranse de que usei algún título dos seus libros para encher os versos. Tamén iso forma parte da homenaxe.

LEMBRANDO A MANUEL MARIA

Se digo Manuel, digo liberdade,

home da Terra Chá, bandeira e norte,

Saleta, mestre, Xistral en Monforte

coa man tendida sempre a irmandade.

Se digo María, lembro ao poeta,

muiñeiro de brétemas, mes de advento,

cancións do lusco ao fusco co alento

de quen foi para nós camiño e meta.

Cecais hai unha luz na noite escura,

luz que nos leva na túa procura

pois a loita segue, Manuel María.

Dános a forza, líbranos do pranto,

nesta Galicia que quixeches tanto

dános o poema teu de cada día.

Devastación

"Todo pende de que un día

en vez de neste campo de papoulas,

a alma da bolboreta se pouse

nunha inmensa chaira de cardos mortos."

Xavier Seoane, do libro "Do ventre da cóbrega"

Tempo de dúbidas

"Ni me creo en posesión de la verdad, ni me supongo sabio, pero me llena de orgullo el saberme inmerso, de hoz y coz, en la duda, que no es mal sino muy honesto camino".

Camilo José Cela

Masculino singular de Carlos Negro

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Di a contraportada que Masculino singular de Carlos Negro "é un corte de sangue no medio do afeitado... Tamén é un diario íntimo que reclama tenrura nunha revolución de magnolias, pero sen pólvora, porque xa non precisamos himnos de batalla nin falos erectos nas portas dos aseos.

Masculino singular é un código aberto aínda inconcluso, que se constrúe máis alá do propio texto, naqueles espazos sociais onde algúns homes aprenden unha lingua sen sufixos de exterminio."

Concordo.

Cousas da lei

Billy O Neno (Kris Kristofferson), na película do ano 73 de Sam Peckimpah, dicía que “ a lei é unha cousa curiosa”. Non lle faltaba razón.

En Madrid, dous titiriteiros que representaban unha obra, aceptémolo,  de dubidoso gusto e na que saía un cartel no que se podía ler GORA ALKA ETA, foron metidos no cárcere inmediatamente por enaltecemento do terrorismo.

En Barcelona, se cadra xa outro país, un profesor acusado de abusos sexuais a menores durante 30 anos foi posto en liberdade provisional polo xuíz, a pesares de que o detido recoñeceu e asumiu os feitos.

A min que alguén mo explique porque eu non o entendo.

Si Billy, no 2016 a lei segue sendo unha cousa ben curiosa.

Tempo de ler

Agora que xa pasaron as festas de Nadal, o rebumbio das eleccións, a arroutada das rebaixas, a costa empinada de xaneiro, agora que chegou febreiro coa súa dose de normalidade supoño que atoparei tempo para empezar a ler estes libros que teño pendentes.

AXUSTE DE CONTAS

Como un golpe de mar

na metade da fronte,

como un golpe de mar

cando os mariños poñen rumbo

ó corazón da noiteboa.

Polos meus ollos voaron bolboretas azuis

que despois se desfacían

contra as hélices dos avións

que sucaban o ceo encapotado do futuro.

Unha fumareda envolve os dedos

das malditas madrugadas

nun axuste de contas comigo mesmo.

A infancia saloucando polas congostras,

a infancia convertida en cinzas, 

coma o cadáver dun animal

sacrificado no lume dos antigos deuses,

cando os reis magos 

non puideron  chegar a tempo

porque trabucaron o camiño

e acabaron indocumentados

delirando en calquera comisaría,

e a carón do presebe 

só queda o recendo da morriña,

do que puido ser e non foi,

e un cartel  na porta

de “Pechado por reformas”.

(Este poema foi premiado no Certame Literario Revista A Pipa 2015 da Alta Montaña Luguesa, Becerreá)

A fala. Manuel María

Xa que o Día das Letras Galegas  2016 estará dedicado a Manuel María, inicio o ano cun poema deste poeta chairego no que fai unha defensa acendida da nosa lingua, esa que el tanto amou.

      A fala

O idioma é a chave
coa que abrimos o mundo:
o salouco máis feble,
o pesar máis profundo.

O idioma é a vida,
o coitelo da dor,
o murmurio do vento,
a palabra de amor.

O idioma é o tempo,
é a voz dos avós
e ese breve ronsel
que deixaremos nós.

O idioma é un herdo,
patrimonio do pobo,
maxicamente vello,
eternamente novo.

O idioma é a patria,
a esencia máis nosa,
a creación común
meirande e poderosa.

O idioma é a forza
que nos xungue e sostén.
¡Se perdemos a fala
non seremos ninguén!

O idioma é o amor,
o latexo, a verdade,
a fonte da que agroma
a máis forte irmandade.

Renunciar ao idioma
é ser mudo e morrer.
¡Precisamos a lingua
se queremos vencer!

                  Manuel María

Feliz 2016

Aínda que se lle facemos caso a El Roto, que é un tipo ben informado…

Seguimos tocando fondo

Estas sombras como refuxio

para os que xa non temos

nada que agochar.

Esta primavera  con prognósticos

de catarreira e hipertensión.

Esta partida de póker 

cun proxecto fracasado de escaleira.

Este xoves que se arrastra  

co degusto amargo dos luns.

Esta manía de nadar a contracorrente,

ser carne de canón, ter ganas de  nada,

pórlle portas ó campo,  codificar os soños.

Esta mitoloxía de rancores,

esta intoxicación de morriña,

estas armas de dobre fío,

este teléfono mudo,

este xamais,

este por fin.

                                             Do libro "Territorios estraños"

12-12-2012

Pratos sucios no fregadeiro,

nos mobles unha capa antiga

de po e melancolía,

manchas de nostalxia

polas paredes,

as lembranzas esvarando

cara ós recantos,

e hai como un mutismo líquido

pendurado do teito.

No medio do salón, o  alugueiro

cruzou os dedos e tocou madeira

agardando que o 13

fose, por fin, 

o seu número da sorte.

                   Do libro "Territorios estraños"

Rajoy en estado puro

Os descifradores de códigos secretos agradecen calquera axuda que se lles poida prestar para tratar de descubrir que carallo quixo dicir Rajoy con esta frase: “Es el vecino el que elige al alcalde y es el alcalde el que quiere que sean los vecinos el alcalde.”
O tema corre présa porque este individuo seica se presenta a presidente de España. Cousa cando menos preocupante.

Estraños son os camiños do señor

Tentaba o cura colgar

un crucifixo na parede.

O martelo, violento por natureza,

mallaba con forza no cravo

ata que por causas descoñecidas

desviou a traxectoria e foi machucar

o dedo polgar da man esquerda

que suxeitaba a punta.

Hostia en Deus!!!

berrou o crego, adoecido.

                            Do libro "Territorios estraños"

Salvando as distancias

Nesta noite de ausencia,          

a cento e tantos quilómetros de desterro,

coa friaxe espallándose con preguiza

ó outro lado das ventás

onde quizais latexa unha cidade ou quizais nada,

noméote baixiño coma un esconxuro

para derreter as distancias

e recuperar o teu corpo doce coma mel,

e bebo outro trago

buscando o fondal dos teus ollos

e imaxínote entre as sabas,

espida, leda, cálida, turbadora.

O ron sábeme a ti. 

                    Do libro "Territorios estraños"

Abrazos que salvan

A listaxe das miñas vitorias

cóntase por derrotas,

as chamadas de auxilio sempre toparon

cun contestador automático fóra de servizo,

os camiños que me gustan

teñen un cartel de prohibido o paso,

e os meus personaxes favoritos

case sempre morren antes de rematar a película.

Será preciso que che diga, ruliña,

que sen os teus abrazos,

nos que se detén o tempo,

faríaseme moi costa arriba este mundo

cargado de desánimo, depresións  e protestas?

                                            Do libro "Territorios estraños"

¿Qué fue de los cantautores?

Nesta mañá nubrada de domingo e que ameaza choiva, deíxovos este poema/canción de Luis Pastor.

Siete vidas tiene un gato

aunque no caze ratones.

Hay cantautor para rato:

zapatero a tus zapatos,

cantautor a tus canciones,

Luis Pastor, con dos cojones.

 

Volta ó rego

Estas pernas que se negan a percorrer

as beirarrúas que levan á oficina.

Esta ollada que se resiste a sufrir 

a paisaxe cotiá de rotondas e traxes gris-cemento,

de derrotas mesturadas con  paracetamol,

de semáforos insubmisos 

e escaparates coa moda do outono,

e  prefiren seguir colgados da maxia

salvaxe e volcánica de Lanzarote.

Este corpo que non quere entender de urxencias

nin da escravitude do reloxo.

Estes dedos que se  fixeron  alérxicos 

ós  códigos de barras, ós  impresos M-11

e a un ordenador Inves con vistas á rúa Zamora.

Este síndrome postvacacional

que non me serve como coartada.
                                         Do libro "Territorios estraños"

Non hai mal que por ben non veña

O destino de Osama Abdul Mohsen era saltar fronteiras, esquivar gardas fronteirizas, recorrer km e km por estradas que quizais levan a ningures: un ser anónimo, un refuxiado máis nesta deshumanizada Europa.

Pero no seu camiño cruzouse Petra Lazslo, unha periodista húngara, unha reporteira intrépida que gusta de estar sempre o  pé da noticia.

E todo cambiou. A imaxe de  Osama caendo co seu fillo en brazos atravesou os continentes, ocupou periódicos e telediarios, incendiou as redes sociais. Agora Osama está en España, foi recibido cos brazos abertos, é un heroe. Florentino Pérez, ese ser superior, dedicoulle o seu mellor sorriso. O fillo, Zaid, saltou ó Bernabeu da man do  seu ídolo, Cristiano Ronaldo,  algo que so está o alcance dos elixidos.

Osama vai traballar de adestrador de fútbol, terá un soldo xusto. Si sabe xogar ben as súas cartas cansarase de facer entrevistas, publicará un libro e mesmo pode ser un dos concursantes na próxima edición de Superviventes.

E todo por unha cambadela: un acto noxento e miserable pero que resultou ser do máis beneficioso. Agora si que entendo a frase esa de que “Deus escribe dereito con liñas tortas”.

Pero, quen é Petra Lazslo e porqué actuou así? Teño para min unha hipótese.

Polas súas veas corre sangue zíngara, esa antiga estirpe que ó longo dos séculos e das migracións foi quen de adquirir unha conciencia profunda do universo, de descifrar os arcanos do tempo e o espazo, e mesmo de predicir o futuro con so botar unha ollada.

Petra Lazslo, herdeira de tal ancestral sabedoría, viu a Osama correndo cara ela co seu fillo en brazos e nunha máxica décima de segundo soubo todo o que podía facer por eles con so estirar a man, quero dicir con so estirar a  perna esquerda. Así que deulle a orde correspondente a súa extremidade inferior.

E fíxoo coa xenerosidade que caracteriza as grandes persoas: sabendo que despois sería incomprendida, insultada, difamada,  ameazada, despedida do seu traballo, sinalada por todos co dedo da ignominia, mesmo creo que a queren meter no talego.

Pero a Petra non lle importa toda esa incomprensión. Ela sabe que obrou correctamente. Ela sabe (e eu tamén) que fixo o xusto e o necesario para que un home bo e o seu fillo puideran ter un futuro mellor.

Alá é grande, e os camiños do Señor son inescrutables. Amén.

Para empezar a preocuparse

Cando os bancos

máis sólidos e de fiar

son os de néboa.

Cando o principio de incerteza 

manexa as rendas dos semáforos.

Cando as mensaxes

que mandamos nas botellas

son chamadas de auxilio

ó noso asesor fiscal.

Cando na moviola Zarra

falla o gol contra Inglaterra.

Cando o que queda a flor de pel

é un corazón en bancarrota

e unha gastroenterite endémica.

Cando os golpes baixos  son a nivel

dos fociños e para elixir os perdedores

cómpre recorrer a foto finish.

Cando hai que viaxar ó estranxeiro

para sentirse como na casa.

Cando os domingos saben a martes,

cando deteñen as verbas por exceso de honestidade,

cando proliferan as listaxes  de promesas incumpridas,

cando as saídas de incendio están tapiadas.

Cando as teas de araña secuestran os dicionarios,

cando as balas chegan antes do previsto

e o peso das ausencias pon en perigo

a estabilidade emocional do planeta,

entón é  como para empezar a preocuparse.

                                                      Do libro "Territorios estraños"

Bicos (na noite)

Eu quero un bico para ganar a guerra,

ti perder a batalla para poder renderte.

Ti aceleras nas curvas da noite,

eu demórome a carón dos teus peitos.

Eu debuxo un plano do paraíso,

ti rómpelo en mil anacos para que ninguén o atope.

Ti  deixas que os pés te leven a outro pub,

eu fico preso dos teus ollos acastañados.

A min perséguenme as pantasmas do pasado,

ti apostaches dobre ou nada contra o futuro.

Ti pescudas unha razón para fuxir,

eu teño máis de cen para quedarme.

A noite esvara cara ó abrente

buscando unha saída.

Ti sorrís coqueta entre as sombras

das luces de neón

mentres eu lembro os versos de Manolo Tena

“de un largo naufragio tus brazos me salvan”

e volvémonos bicar.

                                         Do libro "Territorios estraños"